Tại sao quản trị lại quan trọng trong lĩnh vực tiền mã hóa?

Tiền mã hóa đã cách mạng hóa cách chúng ta nhìn nhận về tiền tệ và giao dịch. Tuy nhiên, điều đó sẽ không thể thành hiện thực nếu không có cơ chế quản trị. Quản trị là tập hợp các quy tắc mà một dự án blockchain tuân theo để phát huy tối đa hiệu quả hệ thống. Vậy tại sao quản trị lại quan trọng trong lĩnh vực tiền mã hóa?

Những điểm chính:

• Không có trung tâm ra quyết định

• Chủ sở hữu token quản trị là người đưa ra các quyết định

• Minh bạch tạo dựng niềm tin

• Thu hút nhà đầu tư nhờ khả năng tham gia vào các thay đổi

• Mức độ tương tác cao thúc đẩy đổi mới công nghệ

Tại sao quản trị lại quan trọng trong lĩnh vực tiền mã hóa?

Cũng giống như mọi quốc gia cần một chính phủ, mỗi dự án blockchain đều cần một cơ chế quản trị. Tuy nhiên, blockchain đã nâng tầm mô hình quản trị truyền thống, làm cho nó trở nên minh bạch và đáng tin cậy hơn nhiều. Quản trị là quá trình giám sát và thực thi các thay đổi trên blockchain thông qua bỏ phiếu. Có nhiều lý do giải thích vì sao quản trị lại đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực tiền mã hóa.

Ra quyết định

Quản trị giúp xác định những gì được phép và không được phép, thời điểm và cách thức nâng cấp giao thức, và cách các nhà phát triển cũng như người dùng xử lý các sự kiện không lường trước. Quá trình này được chuẩn hóa và tối ưu thông qua hợp đồng thông minh và cơ chế bỏ phiếu minh bạch trên blockchain. Dù hợp đồng thông minh được ưu tiên vì tính tự động, nhưng một số giao thức vẫn sử dụng cách tiếp cận truyền thống bằng thao tác thủ công.

Thông thường, quyết định trong các tổ chức được giao cho một cá nhân hoặc một nhóm nhỏ. Trong lĩnh vực tiền mã hóa, điểm mạnh nhất của quản trị là tính phi tập trung. Quyền lực được phân bổ cho các chủ sở hữu token. Chính cộng đồng là những người vận hành hệ thống.

Bảo mật và quản lý rủi ro

Quản trị giúp cộng đồng tiền mã hóa kiểm soát rủi ro, đồng thời hỗ trợ sự phát triển của blockchain và tài sản kỹ thuật số. Nhờ các giao thức mã nguồn mở và hợp đồng thông minh, cộng đồng có khả năng định hướng dự án theo hướng họ cho là tốt nhất.

Chủ sở hữu token cảm thấy yên tâm hơn khi đầu tư vì họ biết rằng tiếng nói của mình sẽ được lắng nghe. Đồng thời, những giao thức phù hợp sẽ đảm nhiệm vai trò quản lý rủi ro, phát hiện và khắc phục nhanh chóng các lỗ hổng bảo mật hoặc sai sót.

Đại diện cho chủ sở hữu token

Các nhà phát triển thường tạo ra token quản trị để cho phép người nắm giữ có quyền biểu quyết trong mô hình phi tập trung. Cách hoạt động như sau:

• Người dùng hoặc đội ngũ phát triển đề xuất một thay đổi;

• Cộng đồng thảo luận và bỏ phiếu thông qua token quản trị;

• Hợp đồng thông minh tự động thực hiện phương án nhận được nhiều phiếu nhất hoặc phương án dựa trên thảo luận cộng đồng.

Cơ chế này tương tự như việc cổ đông bỏ phiếu trong các cuộc họp cổ đông của công ty. Bất kỳ ai sở hữu token quản trị đều có thể đưa ra đề xuất, tham gia thảo luận và bỏ phiếu cho những đề xuất từ cộng đồng.

Minh bạch và trách nhiệm

Quản trị phi tập trung hỗ trợ sự phát triển của các tổ chức phân tán thông qua việc kiểm soát nguồn vốn và quy trình một cách minh bạch. Khi quyền ra quyết định thuộc về cộng đồng, các bên liên quan – bao gồm cả nhà phát triển – buộc phải có trách nhiệm với quyết định của mình.

Các quy tắc được mã hóa cùng hợp đồng thông minh giúp mọi hoạt động có thể xác minh và tin cậy. Không có cá nhân nào có thể tác động đến kết quả. Một dự án tốt phải có cơ cấu cho phép đáp ứng kỳ vọng của cộng đồng một cách minh bạch và hiệu quả.

Sự tham gia và gắn kết cộng đồng

Người sáng lập dự án trao cho cộng đồng quyền tham gia vào tiến trình phát triển. Để có quyền biểu quyết, người dùng cần nắm giữ token quản trị. Thông thường, càng sở hữu nhiều token thì quyền biểu quyết càng lớn.

Token quản trị cho phép tiến trình phát triển tự vận hành nhờ vào các đề xuất cộng đồng. Người dùng có thể bỏ phiếu cho những thay đổi họ thực sự mong muốn. Đây là một hình thức dân chủ chưa từng có trong việc định hướng một dự án.

Ngoài ra, nhiều dự án còn thưởng cho người tham gia tích cực, giúp tăng giá trị, mở rộng cộng đồng và đẩy mạnh đổi mới công nghệ.

Ví dụ về quản trị hiệu quả

DAI là một stablecoin hoạt động dựa trên DeFi, nơi người dùng có thể bỏ phiếu thông qua token quản trị Maker. Ví dụ, việc tăng trần nợ có thể được biểu quyết. Cộng đồng cũng quyết định các thay đổi cần thiết để duy trì sự ổn định giá của DAI.

Balancer là ví dụ khác sử dụng token BAL để khuyến khích các nhà cung cấp thanh khoản tham gia vào quá trình ra quyết định. Họ không chỉ quan tâm đến phần thưởng mà còn đóng góp vào sự phát triển của dự án và tăng giá trị token BAL.

Ví dụ về quản trị thất bại

Một ví dụ điển hình là các dự án xảy ra chia tách chuỗi (fork), minh chứng cho việc cơ cấu quản trị có vấn đề. Ngay cả Bitcoin, blockchain nổi bật nhất, cũng từng gặp vấn đề tương tự.

Tezos cũng từng bị kiện vì quản lý kém và vi phạm các biện pháp bảo mật. Hành động không phù hợp từ phía sáng lập đã khiến dự án trì hoãn và không đạt được tiềm năng vốn có.

Kết luận

Quản trị mang lại nhiều lợi ích cho thế giới tiền mã hóa và có thể được ứng dụng rộng hơn. Cơ chế quản trị mạnh mẽ và có cấu trúc rõ ràng sẽ giúp dự án đi đúng hướng, giảm thiểu rủi ro từ các cá nhân hay nhóm hành vi xấu.

Nó cũng đảm bảo rằng nhà đầu tư có đủ niềm tin để tham gia, đóng góp và đồng hành cùng sự phát triển của dự án.